Ton van Raan: Leiden, stad van ontdekkingen

Ton van Raan is hoogleraar aan de Leidse universiteit. Hij is de uitvinder van de slogan ‘Leiden stad van ontdekkingen’.

Ton memoreert dat de stad, toen hij in Leiden kwam in de jaren ’70, verpauperd was. Naast de periodes van bloei die Cor noemde heeft Leiden ook verval gekend. Daarbij werd Leiden ingehaald door andere steden. De app ‘Leiden Discoveries’ vindt zijn oorsprong in de jaren ’90 toen hij wetenschappers die op bezoek kwamen iets wilde vertellen over de stad. Hij ontdekte een enorm cultureel erfgoed waar weinig over bekend was. Daarnaast is Leiden een stad waar internationale wetenschapsbeoefening op topniveau plaatsvindt en met grote potentie. Na Amsterdam heeft Leiden de grootste historische binnenstad van Nederland en 15 Nobelprijswinnaars zijn met de Leidse Universiteit verbonden. Er werd tot voor kort echter weinig aan stadspromotie gedaan en Leiden was zeker geen dynamische stad. In 2003 was de gemeente nog zeer negatief over het beeld dat het over zichzelf had in vergelijking met andere steden. “De mooie vrouw was zo verslonst dat niemand meer zag hoe mooi ze is.” Na 2003 vond er een revival en transitie plaats. Ton van Raan vindt dat Leiden dynamisch moet zijn, zeker om overeind te blijven tussen andere steden als Den Haag, Amsterdam, Rotterdam. De ontwikkelingen van de laatste 10 jaar hebben gemaakt dat Leiden sociaaleconomisch gezien tot de top 5 steden behoort. Er zijn veel banen, er zijn goede congresvoorzieningen, winkels, parkeergarages, musea. Ton laat vele mooie foto’s van de stad zien, maar toont ook de moderne gebouwen die ook Leiden zijn (die niet getoond worden als je Leiden googlet).

Via Leidendiscoveries.nl is de app te downloaden met informatie over de 28 ontdekkingen in het Leidse en Ton noemt enthousiast diverse voorbeelden.

Zijn conclusie: de ziel van Leiden is gespleten. Aan de ene kant is er een forse groep Leidenaren die behoudend is. Zij zien Leiden als slaap- en woonstad, zijn naar binnen gericht en kneuterig. Het zijn de mensen die geen tram wilden (hetgeen Ton de stomste beslissing tot nu toe vindt). Deze mensen kopen en recreëren ook niet in Leiden. Aan de andere kant zijn er de dynamische Leidenaren die Leiden zien als een woon- en werkstad. Zij koesteren het cultureel erfgoed en gaan voor het ontwikkelen van stedelijke voorzieningen, ook om nieuwe bewoners te trekken (te beginnen met Zoeterwoudenaren, Oegstgeestenaren, Leiderdorpers en Voorschotenaren)! Ton roept verder iedereen op: geef je geld uit in deze stad!

Hij noemt het de Leidse paradox: Enerzijds zijn we qua omvang een provinciestad met een teruglopende regionale functie; er is bijv. geen rechtbank, belastingkantoor en bereden politie meer. Anderzijds speelt de stad een belangrijke rol op nationaal en internationaal gebied, door de universiteit en het science park. Ton ziet de ontwikkeling van een dependance van de universiteit in Den Haag met argusogen aan; hij is bevreesd dat dit het begin van het einde van de universiteit in Leiden is.

Lees verder – Kat uit de Gracht en Onder water in Leiden