Stadssessie 5: Leidens Ontzet

dzvl5_rooske_overleef3okt

3 oktober: concept vernieuwen of de tradities behouden?

Nooit, nooit mag Leidens Ontzet veranderen, zo vat Michiel Zonnevylle de resultaten van de enquête samen die hij als voorzitter van de 3 October Vereeniging liet afnemen. Hier en daar een onderdeel toevoegen, prima, maar de “heilige onderdelen”, daar blijf je van af.

Zoals in de vroege ochtend klappertandend aantreden bij de Waag voor haring en wittebrood, gekleed in een gloednieuwe kabeltrui. Elk jaar op dezelfde plek een foto laten maken (“heb je een bonnetje?”), die je dan een week later op kunt halen. Tien minuten in de rij te staan voor de wc’s en dat niet erg vinden, want dan ben je voor het hele jaar weer bijgepraat. Psalmen zingen en op straat bier drinken met de burgemeester.

Uit alle verhalen tijdens de stadssessie in de Pieterskerk op 7 september blijkt: Leidenaren zijn trots op 3 oktober, op de stad, op het contact met de universiteit en mensen uit de regio, op dat criminaliteit en andere rottigheid tot een minimum beperkt blijft. Zonnevylle: “het is een feest van ons en dat verstier je niet. We doen het samen.”

Zodat iedereen zelf zijn tradities kan bepalen, zoals Frank van Leeuwen (van de Slechte Band) al jarenlang het vuurwerk niét gaat zien.

Van Bach tot Bauer

Maar de wereld verandert, en Leiden verandert mee. Of het nu om het weer gaat – “hoe kan het nou dat ik als kind altijd in de regen liep, en nu de zon schijnt”, merkt een van de aanwezigen op –  of om de relatie met de studenten in de stad.

In 1823 verbaasde studentenvereniging Minerva de stad nog met een spontane reddingsactie voor het feest, toen het stadsbestuur de vrije doordeweekse dag dreigde te schrappen. Sindsdien is Minerva nauw bij 3 oktober betrokken.  Tegenwoordig vieren 15.000 reünisten over de hele wereld drie oktober, zo vertelt Zonnevylle ons, “van Hong Kong tot Los Angeles.”

Maar ook Augustinus en Quintus worden steeds vaker in het feestgedruis gespot. Het is een teken dat de student van tegenwoordig meer aansluiting bij de stad vindt, en dat Leidens Ontzet ook buiten Leiden steeds bekender wordt.

Maar dat de student zich meer thuis voelt bij taptoe en optocht komt ook doordat de bevolking van de binnenstad verandert. Steeds meer mensen zijn hoogopgeleid, veel van hen komen oorspronkelijk niet uit Leiden. Mensen die bijvoorbeeld op het BioScience Park werken (in een vorige sessie nog als bron van innovatie getipt) komen vaak ook helemaal niet in de binnenstad. 

Hoe betrek je hen bij de stad zonder dat de aard van het feest verandert? De 3 October Vereeiniging introduceerde vorig jaar al de 3 October University (van Lowlands afgekeken), in samenwerking met de universiteit. In 2016 is er het eerst een heus concert met klassieke muziek. “En neem het oefenkoraal: daar kwam vroeger een handjevol mensen op af, de laatste keer waren er meer dan 800 mensen.”

Is dat erg? Aan de ene kant is het normaal dat de onderdelen van het feest veranderen. “De viering uit 1920 zouden we ook niet meer herkennen,” merkt Zonnevylle op.

Aan de andere kant ziet de voorzitter dat het een steeds grotere uitdaging wordt om een feest te organiseren waarbij iedereen zich thuis voelt. En dat trekt hij zich aan, want juist alle tradities rond 3 oktober zijn een essentieel ingrediënt in de lijm die de gemeenschap bij elkaar houdt. Samen hutspot eten, en nog voor je de optocht hebt gezien weten waar je over moet klagen (“De gaten! De gaten!”), dat zijn de dingen waar ogen van gaan glimmen.

“Hoe houden we dat vast?” vraagt Zonnevylle zich hardop af.

Wil je iets doen voor de stad? Vergeet dan straks je nieuwe kabeltrui niet, dat is wel zo gezellig.

Ook als het buiten 25 graden is.

 

QUIZ

7 September hadden we weer een geslaagde sessie in de Pieterskerk. Het was een mooie aanleiding om alvast in de stemming te komen voor de viering van 3 Oktober.

De foto is het bewijs! De winnares van de quiz en sprekers van de avond : Michiel Zonnevylle ( 3 October Vereeniging) en Frank van Leeuwen (Slechte Band).

2016-09-07-photo-00000511

Dit zijn een aantal van de andere winnaars (gedeelde derde plek!) van de 3 Oktoberquiz, met de quizmaster Nils:

2016-09-07-photo-00000509

De quiz is gemaakt door Jos van den Broek.

En een mooi artikel in het Leids Dagblad van 9 September 2016:

fullsizerender